Kan je je pijn weglachen?

Zodra je aan mensen vertelt dat je chronisch ziek bent, krijg je onvermijdelijk adviezen hoe je dit op moet lossen. Met stip op nummer 2 staat yoga. Humor wordt echter nooit genoemd. En laat lachen nou toch juist héél veel positieve effecten op je lichaam hebben.

Lachen is goed voor je

Denk eens aan de laatste keer dat je oprecht heel hard moest lachen. Als het goed is, voelde je je heel vrolijk. Misschien gooide je je hoofd naar achteren van het schateren. Hoogstwaarschijnlijk ademde je al schaterend diep in. Als je lacht gebruik je meerdere spieren in he gezicht, nek hals maar ook je borst en middenrif doen mee. Als je goed hard lacht voel je ook je rug en buik bewegen Het kan een paar tellen tot minuten duren voor je uitgelachen bent. De meeste mensen zullen het er over eens zijn dat lachen goed voor je is. Maar wordt humor wel eens geadviseerd? We waren benieuwd wat jullie ervaringen hiermee waren en stelden de volgende vraag aan onze lezers; “Heb jij wel eens het advies gekregen om meer te lachen toen je chronisch ziek verklaard werd?” Het zal je niet verbazen dat 61% nee antwoordde en slechts 39 % ja.

“Ik gebruik lachen vooral om mezelf niet in een depri mood te laten zakken bij een heftige pijndag”

De therapeutische effecten van lachen

Aan humor en lachen worden allerlei positieve effecten toegeschreven. Lachen lucht op en doet stressgevoelens afnemen. Een goede lachbui vermindert de aanmaak van stresshormonen. Ook wordt er door onderzoekers gesuggereerd dat lachen gevoelens van angst, eenzaamheid of depressie zou verminderen. Lachen vergroot je zelfvertrouwen en gevoelens van hoop. Zelfs pijn zou beter te verdragen zijn als je vlak daarvoor flink gelachen hebt.

Dit werd in 1987 voor het eerst vastgelegd door de Texas Tech Universaty. Uit andere onderzoeken is sindsdien gebleken dat lachen je immuunsysteem verbetert. Of het op die manier voor een betere algehele gezondheid zorgt is nog niet duidelijk.

Zijn er nadelen aan lachen?

Toch kan lachen ook nadelige gevolgen hebben. Allereerst natuurlijk als je iemand uitlacht waardoor je de ander kwetst. Of denk eens aan de grappen die voor de één grappig zijn en voor de ander aanstootgevend. Maar ook lichamelijk kunnen er nadelen kleven aan een flinke lachbui. Je kan bijvoorbeeld buikpijn krijgen van het lachen.

51% van de mensen die onze justliveblog enquête heeft ingevuld ervaart klachten van zijn of haar chronische ziekte bij het lachen, tegenover 49% die geen klachten ervaart. Ik heb hypermobiele Ehlers Danlos en kan zeker wat nadelen van lachen noemen. Zo heb ik al eens mijn kaak geluxeerd toen ik heel hard moest lachen. Hij ging open, maar niet meer dicht. Er schoot eens een rib van zijn plek en ik lachte ooit mijn arm uit de kom. Ja, echt! Ook op het Syndroom van Tietze kan het een nadelig effect hebben. Bij lachen gebruik je immers ook spieren in je borst. In 2011 concludeerden onderzoekers van Ohio State University dat lachen bij mensen met ernstige aandoeningen aan de luchtwegen kan leiden tot een lagere longfunctie. Dit kwam als een verrassing omdat ze juist het tegenovergestelde effect hadden verwacht.

Slappe lach

Wist je dat het bij een goede slappe lach onmogelijk is om te stoppen met lachen? Ook als je dit zou willen of omdat iemand zegt dat je moet stoppen. Mensen onder de 30 jaar hebben vaker de slappe lach dan mensen boven die leeftijd. Desondanks heb je een aantal keer per jaar de slappe lach.

En gedurende de slappe lach kan het zomaar gebeuren dat je urine verliest.Sommige mensen plassen echt in hun broek van het lachen; 7 % van de manner en 23% van de vrouwen.

Doodgelachen

Je hoort mensen wel eens zeggen; “ik heb me doodgelachen!” Maar wist je dat dit echt kan? In 1975 overleed de Brit Alex Mitchel omdat hij heel hard moest lachen bij het kijken naar The Goodies. Naar verluidt schreef zijn vrouw de makers van de serie een brief om hen te bedanken voor het laatste half uur van haar man dat gevuld was met plezier. Toen zijn kleindochter jaren later overleed aan een hartstilstand begonnen artsen te vermoeden dat zij en haar grootvader leden aan het QT-syndroom. Dit is een erfelijke aandoening waarbij intense emoties kunnen leiden tot een hartstilstand.

Andere mensen die zich naar verluidt doodgelachen hebben zijn:

  • Nandabayin, Birmees koning in 1599. Volgens de legende overleed hij nadat een Venetiaanse reiziger vertelde dat er in Venetië geen koning was.
  • Ole Bentzen, 1989, Deens audioloog. Hij moest zo lachen om de film A Fish Called Wanda dat hij overleed aan een hartaanval. Zijn hart zou tijdens het lachen tussen de 250 en 500 slagen per minuut gemaakt hebben (72 slagen per minuut is normaal).
  • Damnoen Saen-um, 2003, Thaise Ijscoman. Lachte gedurende twee minuten in zijn slaap en overleed daarna. Zijn vrouw probeerde hem tijdens het lachen tevergeefs te wekken. Volgens medici ging het mogelijk om een hartaanval.
Alex Mitchell

Kan je je pijn weglachen?

Als je pijn hebt, kun je het dan weglachen?“, vroegen we jullie. 55% was van mening dat dat niet kan, 45 % dat dit wél kan. Sommigen voegde hier nog aan toe dat als de pijn te hoog is, het lachen je überhaupt vergaat. Als de pijn te heftig is, is lachen onmogelijk. Maar wat zegt de wetenschap hierover?

“Ik lach de pijn niet weg. De pijn is er en ik heb het geaccepeteerd en daar ben ik ook eerlijk over naar anderen.”

Tot dusver hebben we gezien dat pijn diverse voordelen heeft en een paar nadelen. Bovendien heeft het daadwerkelijk effect op je beleving van pijn. Een kwartier lachen verhoogt de pijngrens met 10 % door de endorfinen die vrij komen. Helemaal je pijn weglachen lijkt dus niet te kunnen, maar het helpt zeker. En het heeft een positief effect om meerdere delen van je lichaam. Chronische ziektes kunnen je leven flink ontregelen Als het je desondanks lukt om regelmatig even goed te lachen heeft dat positief effect op lichaam én geest. Als chronisch zieke hoort pijn vaak bij je leven, maar gelukkig lachen óók!

voetnoot: In deze blog zijn delen van informatie eerder gepubliceerd in een artikel over humor van Quest 01/2014 verwerkt.

Waarom ben ik toch zo lelijk?

Het zal je niet verbazen dat een groot deel van de vrouwen ontevreden is over haar uiterlijk. Sterker nog, uit onderzoeken blijkt dat dit geldt voor 50 % van de vrouwelijke bevolking. Daarbij vinden vrouwen zichzelf vaak te dik. Dit geldt niet alleen voor volwassen vrouwen maar ook voor meisjes vanaf tien jaar. Veel van deze vrouwen kunnen maar met moeite naar hun eigen spiegelbeeld of foto kijken. Hoe komt dit? En wat kunnen we er aan doen?

Calorieën? wat zijn dat?

Tijdens de periode dat de scholen gesloten waren in verband met de coronamaatregelen, hielp ik mijn dochter met haar schoolwerk. Het onderwerp was spijsvertering, calorieën en gezonde leefgewoontes. Mijn dochter kwam er niet uit. Ze is negen jaar oud en houdt zich totaal niet bezig met calorieën en dergelijke. Al pratend bleek dat de gezonde leefgewoontes die in het boek benoemd werden voor haar zo vanzelfsprekend zijn dat ze er nooit bij stilgestaan had dat het voor anderen anders is. Over diëten wordt bij ons thuis nooit gesproken, simpelweg omdat ik nog nooit van mijn leven een dieet gevolgd heb. Ik geloof in gezond eten, voldoende lichaamsbeleving en jezelf accepteren zoals je bent. En ik hoop dat mijn kinderen dat gevoel van tevredenheid en het belang van gezonde leefgewoontes meekrijgen. Ik weet echter ook dat dit voor lang niet alle meisjes en vrouwen opgaat. Maar hoe komt dit eigenlijk?

Ontevreden over je uiterlijk

De meeste vrouwen zijn niet te spreken over hun uiterlijk. uit onderzoek uitgevoerd door Dove bleek dat ongeveer de helft van de vrouwen tussen de 20 en de 30 niet tevreden zijn over hoe ze eruit zien. dit betekent echter ook dat de andere helft wel tevreden is of in ieder geval niet ontevreden. Uit een Amerikaans onderzoek onder lezers van een populair tijdschrift kwamen ongeveer dezelfde resultaten. Het grootste deel daarvan wilde afvallen, maar liefst rond de 90 %. Ook wetenschappelijke studies laten zien dat ongeveer de helft van de vrouwen ontevreden is over uiterlijk en gewicht. Dit is echter niet zonder risico. Een negatief lichaamsbeeld kan gevolgen hebben zoals depressie of sociale angst. daarbij is het één van de belangrijkste risicofactoren voor het ontstaan en voortduren van een eetstoornis.

Wat is een negatief lichaamsbeeld?

Vraag je aan een willekeurige vrouw wat ze van haar uiterlijk vindt dan is de kans groot dat ze je vooral zal vertellen wat haar níet bevalt aan haar lichaam. meestal zal ze dan verwijzen naar haar gewicht ( te zwaar) of bepaalde lichaamsdelen benoemen die ze zou willen veranderen. Is het je wel een opgevallen dat factoren zoals lengte, het haar of delen van het gezicht veel minder vaak genoemd worden? Dit komt doordat voor veel vrouwen hun lichaamsgewicht allesbepalend is voor hun eigenwaarde. Dit bleek uit een onderzoek uitgevoerd in 2004. Wanneer vrouwen zo negatief staan ten opzichte van gewicht heeft dit niet alleen effect op hun hoe ze hun lichaam waarderen maar ook op hun algehele zelfwaardering. Vaak vinden vrouwen zich dan over de gehele linie minder waard.

Jonge meisjes en hun lichaamsbeeld

Dit gevoel ontevreden te zijn met het eigen uiterlijk begint al op jonge leeftijd. Uit studies uitgevoerd in verschillende landen, op verschillende continenten zelfs, blijkt dat kinderen tussen de acht en twaalf al piekeren over hun gewicht. Meisjes van deze leeftijd geven ook al aan dunner te willen zijn. Ook jongens geven aan zichzelf te dik te vinden maar in mindere mate. Hoe ouder meisjes worden hoe meer de ontevredenheid met hun lichaam toeneemt. Het zal je niet verbazen dat dit gevoel piekt in de vroege adolescentie. Deze lichaamsontevredenheid blijft stabiel naarmate de kinderen ouder worden maar het belang wat eraan gehecht wordt neemt wel af. Hoe ouder je wordt, hoe meer je leert relativeren en leert dat er belangrijker dingen zijn in het leven dan een slank lichaam.

Wat veroorzaakt een negatief lichaamsbeeld?

Hoe voorkom ik dat mijn dochters een negatief lichaamsbeeld ontwikkelen? Nog even en ze vallen beiden in de leeftijdsgroep die het onderzoek hierboven noemt, die al piekert over hun gewicht. Dat wil ik graag voorkomen. Maar hoe?

Er bestaan verschillen theorieën die proberen te verklaren waarom vrouwen zo ontevreden zijn over hun gewicht en uiterlijk. Eén van de meeste gehoorde is dat vrouwen steeds meer druk ervaren om mooi en slank te zijn. Dit zou enerzijds komen door het beeld wat (rol) modellen op social media, tv en tijdschriften laten zien. Anderzijds is er de invloed van belangrijke anderen zoals ouders, familie en vrienden. Jonge meisjes leren op deze manier om het westerse schoonheidsideaal te internaliseren. Ze leren bewust of onbewust dat slank gelijk staat aan mooi en dik gelijk staat aan lelijk. Tel je daarbij op hoe overgewaardeerd uiterlijk is in deze maatschappij dan zou dit samen leiden tot lichaamsontevredenheid en soms tot verstoord eetgedrag. Alles om maar te kunnen voldoen aan dit ideaal.

De druk om mooi te zijn

Voor de meeste vrouwen is het natuurlijk zo goed als onmogelijk om aan dit ideaal te voldoen. Daarom is de ontevredenheid zo groot. Slechts 2 % voldoet aan het huidige slankheidsideaal. Uit onderzoek blijkt echter dat dat met name hele jonge vrouwen ontevreden zijn over het eigen lichaam door het zien van hyperslanke mediamodellen. Op de wat oudere vrouwen en vrouwen die over het algemeen tevreden zijn met hun uiterlijk hebben deze slanke modellen een minder sterk effect. Zij ervaren die druk veel minder.

Welke rol spelen ouders?

Welk verband is er dan met het gedrag van ouders? Wat draag ik als moeder bij aan hun lichaamsbeeld. En mijn man? Is er iets wat ik kan doen om een negatief lichaamsbeeld te voorkomen? Uit sommige studies komt naar voren dat het gedrag van ouders inderdaad effect heeft op de mate waarin hun dochters tevreden zijn over hun lichaam. Moeders die zelf problematisch eetgedrag laten zien zoals overdreven lijnen hebben vaak dochters die ook verstoord eetgedrag ontwikkelen, vooral in de puberteit. Daarbij vinden deze moeders hun dochters vaak te zwaar en dringen zij erop aan gewicht te verliezen. Vaker dan moeders zonder eetproblemen. Daarnaast blijken meisjes met een negatief lichaamsbeeld vaker commentaar te krijgen van hun ouders op hun lijf en gewicht.

De onderzoeken die deze resultaten laten zien zijn echter allemaal retrospectief; aan de deelnemers is gevraagd om terug te blikken op hun jeugd en opvoeding. Mogelijk zitten daar dus fouten in de herinnering bij. Samengevat is het dus niet helemaal duidelijk of en hoe ouders het lichaamsbeeld van hun jonge dochters beïnvloeden. Toch voelt het als een logisch verband. Als ik als moeder altijd negatief commentaar leef op het lichaam van mijn dochters, hoe kunnen zij dan leren tevreden te zijn met hoe zij eruit zien. Onderzoek of niet, ik denk dat ik toch maar voor complimenten en acceptatie kies.

Leeftijdsgenoten en lichaamsbeeld

Leeftijdsgenootjes kunnen ook een reden zijn waarom meisjes ontevreden zijn over hun lichaam. Vriendinnen of klasgenoten kunnen een bron van steun en vriendschap zijn, maar ook de reden dat meisjes kritisch naar zichzelf gaan kijken. Er is een verband tussen wat meisjes denken dat anderen vinden van hun lichaam en gewicht en hoe tevreden ze zelf zijn. Als een vriendin van dezelfde leeftijd met dezelfde lengte en gewicht continu klaagt dat ze te dik is en laat blijken dat ze af wil vallen, heeft dit tot gevolg dat meisjes ontevredener worden over hun eigen lichaam. Lichaamsontevredenheid kan dus een gevolg zijn van een verkeerde inschatting van meisjes van het belang dat ánderen hechten aan slank zijn. Meisjes die zichzelf te lelijk en te dik vinden denken dat jongens vooral vallen op dunne meisjes. Dunner dan wat mannen daadwerkelijk mooi vinden.

Wat vinden mannen mooi aan ons?

Zo’n 15 jaar geleden is er onderzoek gedaan naar wat mannen een mooi lichaam vinden. Los van de persoonlijke voorkeur voor dun, dik, kort, lang etc bleek dat mannen vooral verhoudingen belangrijk vinden. Een lage tot normale verhouding tussen heupen en taille wordt verkozen boven een kleine verhouding tussen de twee. Het schijnt dat dit evolutionair bepaald is. Een normale heup-taile verhouding zou betekenen dat de vrouw gezond en vruchtbaar is. Als het maar goed geproportioneerd is, dan is het al gauw goed. Dun of dik maakt dat niet meer zoveel uit.

Zie je wel wat je ziet?

Een andere mogelijkheid is dat vrouwen een vertekend lichaamsbeeld hebben. Sommige vrouwenvinden zichzelf lelijker en dikker dan ze daadwerkelijk zijn. Ze schatten de omvang van hun lichaam aantoonbaar verkeerd in en ook de visie van anderen op hun uiterlijk wordt te negatief geïnterpreteerd. Andersom blijkt dat ook vrouwen die tevreden zijn over hun lichaam last hebben van een vertekend beeld. een positieve vertekening. Zij hebben een zelfdienend zelfbeeld, zij geven zichzelf een hoger cijfer dan de buitenwereld zou doen.

Wat kan je lichaam allemaal?

Een andere invalshoek is meisjes te leren waarderen wat hun lichaam allemaal kan. Leer meisjes tevreden te zijn met wat hun lichaam kan en voor ze doet in plaats van hoe het eruit ziet. Het idee is dat meisjes op die manier leren hun lichaam positiever te waarderen. Vrouwen spreken namelijk zelden in functionele termen over hun lichaam. Een vrouw die net bevallen is wordt bijvoorbeeld vooral geprezen om het feit dat ze haar gewicht snel terug heeft, niet om het feit dat haar lichaam een nieuw leven heeft gedragen en gebaard. Dus als je meisjes kan leren met een andere, functionelere bril naar hun lichaam te kijken, kan je ze misschien leren meer positieve kanten van hun lichaam te zien.

Wat kan ik mijn dochters leren?

Het is wel duidelijk dat er veel onderzoek is gedaan naar hoe meisjes leren hun lichaam te waarderen en naar hoe dit mis kan lopen. Er is echter weinig onderzoek gedaan naar onderzoek om lichaamstevredenheid te verhogen. De invalshoek om kinderen de functie van hun lichaam te leren waarderen vind ik een hele interessante. Normaal eetgedrag en geen negatief commentaar blijkt ook een belangrijke. Ik heb het idee dat we dat altijd al doen. Maar ik zal de komende tijd eens kritisch naar mezelf en mijn man kijken. Wie weet is er ruimte voor verbetering. Ik zou mijn dochters zo graag leren om positief te denken over hun uiterlijk en lichaam. Ik gun het hen simpelweg tevreden te zijn met hun lichaam, dik of dun.

De beste tip die ik kreeg voor mijn hoogbegaafde dochter

Jaren geleden zat ik met mijn handen in het haar. Ik wist niet meer wat ik met mijn oudste dochter aan moest. Ze kwam elke dag zwaar gefrustreerd uit school. En hoewel school alles inzette wat ze maar kon om haar leergierigheid te voeden, was niks genoeg. En toen kreeg ik een gouden tip van een andere moeder.

Dezelfde ervaring

Soort kent soort zeggen ze wel eens. Dit gaat zeker op voor ouders van hoogbegaafde kinderen vermoed ik zo maar. Deze moeder had met hetzelfde bijltje gehakt en wist hoe het voelde. Zij was de eerste die écht doorvroeg, die oprecht wilde weten hoe het voor ons als ouders was om een hoogbegaafde dochter te hebben. In die tijd vond ik het nog een soort van “opschepperig” klinken als ik zei dat onze dochter hoogbegaafd is. Ik was een beetje kopschuw geworden voor de reacties van andere ouders. Maar deze moeder nodigde me uit voor een kopje koffie om eens rustig te praten over haar ervaringen en de mijne. Het was zo fijn om te merken dat ze precies wist waar we tegenaan liepen dat ik volschoot.

Leren hoe je moet leren

De tip die ze mij gaf was onze dochter op muziekles doen. Een muziekinstrument spelen en noten lezen vereist oefenen en herhalen. Dat is niet iets wat je op school leert of binnen een paar tellen kan. Een instrument spelen vereist kilometers maken en om leren gaan met frustraties. Het leert je leren want dat is iets wat ze toen niet kon. Ze snapte bijna alles wat ze op school kreeg aangereikt, vrijwel direct. Ergens op kauwen, je best doen om het te snappen en te beheersen, doorzetten als het niet lukt, dát kende ze helemaal niet. In feite kreeg ze in dat opzicht te weinig uitdaging en dat frustreerde haar enorm. Te weinig uitdaging betekende dat ze zich haast verveelde. Blij met deze tip ging ik naar huis en legde het aan manlief voor.

Gooien met je dwarsfluit

Het werd de dwarsfluit. De juf die ze kreeg kende ze al van eerdere lessen en ze voelde zich heel fijn en veilig bij haar. Haar verlegenheid bleek haar echter best in de weg te zitten. Om te leren fluiten moet je oefenen. Maar oefenen in bijzijn van iemand anders dan mij, haar moeder, was out of the question. Dat moest haast in het geheim, boven op haar kamer. Niet echt praktisch als je nog twee jongere kinderen hebt rond lopen maar we vonden onze weg erin. De frustratie die het bij haar opriep was enorm. Mijn dochter heeft foutjesangst, zoals ze het zelf noemt, en dit triggerde dat enorm . Elke valse noot leidde tot stampvoeten. Van tijd tot tijd vloog de dwarsfluit van pure ellende door de kamer. Regelmatig wilde ik het opgeven en vroeg ik me af of het dit wel waard was.

Samen uit de leerkuil

De leerkuil is een manier om het proces van leren uit te leggen aan kinderen. Het geeft de verschillende fases van leren weer op een manier die kinderen makkelijk begrijpen.

de leerkuil

Voor mij als moeder is het ook een uitstekend houvast om mijn dochters door hun frustratie heen te helpen. De vioolmeester van onze middelste dochter zegt altijd tegen haar; jij wil niet leren, jij wil het kunnen”. En daar heeft hij helemaal gelijk is. In bovenstaande afbeelding kun je zien hoe het gaat als een kind in een leerkuil terecht komt. Ze weet wat ze wil, dat ze aan de overkant terecht wil komen. Maar zodra het moeilijk wordt gaat het stemmetje in haar hoofd haar in de weg zitten. Ze vindt het te moeilijk, raakt er van overtuigd dat ze het niet kan een loopt bijna letterlijk tegen de muur op die hier zo mooi onderin de leerkuil getekend is. inmiddels heeft ze gelukkig vaak genoeg ervaren dat wanneer ze op de bodem van de kuil zit en ze doorzet, het haar lukt om er langzamerhand uit te klimmen. Van “ik kan het niet!” gaat het naar “ik moet doorzetten” en uiteindelijk “ik heb iets nieuws geleerd“. En die positieve ervaring blijft ze gelukkig bij waardoor op sommige gebieden de leerkuil elke keer een beetje minder diep wordt.

Hoogbegaafd en foutjesangst

Foutjesangst, zo noemt mijn dochter het. Ze kan er absoluut niet tegen als iets fout gaat of als er een kans bestaat dat het niet helemaal perfect zal gaan. Haar muzieklessen hebben haar hierin een hoop geleerd. Niemand speelt immers de eerste keer perfect op een instrument. Ze merkte zelf als dat hoe meer ze oefende, hoe beter het ging. Daar waar we eerst samen op haar kamer speelden, durfde ze na een poosje voor papa en haar broer en zus te spelen. Toen werden opa en oma toegelaten en uiteindelijk stond madam op het grote podium van het plaatselijke theater voor meer dan 100 mensen te spelen. Stijf van de stress, dat dan weer wel. Maar ze deed het! En ze was enorm trots op zichzelf nadien. Haar foutjesangst heeft het niet weggenomen maar wel af doen nemen. Ze kan haar emoties in de muziek kwijt en heeft een manier gevonden om zichzelf te laten zien zonder dat ze ook maar een woord zegt. Tot op de dag van vandaag ben ik die moeder dankbaar voor deze gouden tip.

Een onbekende kant van ADHD: Rejection Sensitive Dysphoria

Heb je er ooit van gehoord? Rejection sensitive dysphoria, afgekort RSD. Vrij vertaald betekent het afwijzingsgevoeligheid. Het komt vaak voor bij mensen met ADHD en betekent dat je extra gevoelig bent voor ( het gevoel van) afwijzing.

ADHD en afwijzingsgevoeligheid

Rejection Sensitive Dysphoria is één van de minder bekende kanten van ADHD. Vaak gaat het samen met ADHD maar dat hoeft niet. Ook mensen met HSP kunnen hier last van hebben Kritiek of ( vermeende) afwijzing komt dusdanig sterk binnen dat dit gevolgen heeft voor het gedrag. Sommigen kunne bijvoorbeeld heel erg hun best gaan doen om het de ander naar het zin te maken, de zogenaamde “pleasers“. Op deze manier hopen ze mogelijke kritiek of afwijzing te voorkomen. Het risico bestaat echter dat de eigen grenzen wel overtreden worden.

Anderen gaan iedere vorm van sociale interactie simpelweg uit de weg om op die wijze de kans op afwijzing zoveel mogelijk te verkleinen.

RSD kan ook getriggerd worden door de eigen hoge verwachtingen die iemand van zichzelf heeft. Of de perceptie van andermans verwachtingen die als hoog ervaren worden terwijl dit in realiteit niet zo hoeft te zijn.

Dysforie

Dysforie is Grieks voor ” moeilijk te verdragen. Het is dus niet zo dat mensen met ADHD watjes zijn die niet zo licht geraakt moeten zijn. Integendeel, de emotionele respons die gepaard gaat met kritiek is voor hen veel pijnlijker dan mensen zinder de aandoening. Ook deze ( emotionele) prikkel wordt anders verwerkt. Niemand houdt ervan om bekritiseerd of afgewezen te worden, niemand houdt van het gevoel te falen. Maar voor mensen met RSD zijn deze ervaringen nóg pijnlijker. Voor hen zijn ze onverdraaglijk en hebben ze impact op hun hele wezen.

Als het wordt geïnternaliseerd

Als deze onverdraaglijke emotionele ervaring wordt geïnternaliseerd, wat vaak gebeurt met mensen met RSD, kan dit gaan lijken op een volledige stemmingsstoornis. De snelle verandering van je prima voelen tot intens verdrietig zijn wordt regelmatig onterecht gediagnosticeerd als uitingsvorm van een bipolaire stoornis. Hoewel RSD vrij veel voorkomt bij volwassenen met ADHD kan het vrij lang duren voor het wordt onderkend.

Als het wordt geëxternaliseerd

Als deze heftige gevoelens echter worden geëxternaliseerd kan dit er uitzien als een plotselinge, indrukwekkende woedeaanval. Deze woede wordt gericht op de situatie of persoon die de pijn veroorzaken. Om je een idee te geven een groot deel van de volwassenen die door de rechtbank een anger management cursus krijgt opgelegd, kampt met ongediagnosticeerde ADHD.

Rejection Sensitive Dysphoria kan er voor zorgen dat volwassenen met ADHD afwijking verwachten en er op anticiperen, zelfs als het helemaal niet zeker is dat ze afgewezen zullen worden. Omdat dit je waakzaam kan maken wordt dit ook wel eens aangezien als sociale fobie. Bij een sociale fobie is er echter, kort samengevat, sprake van de verwachting en public af te gaan.

Als je last hebt van RSD is het heel erg moeilijk om te beschrijven wat je voelt. Men kan de woorden niet vinden om de pijn te beschrijven die gevoeld wordt. Woorden als intens, afgrijselijk, verschrikkelijk zijn omschrijvingen die mensen heb horen gebruiken om te verwoorden hoe het voelt.

Hoe ga je ermee om?

Er zijn twee belangrijke manieren waarom mensen met ADHD met deze last omgaan. Deze sluiten elkaar overigens niet uit.

1. Je wordt een pleaser

Om te voorkomen dat je je afgewezen voelt, kunnen mensen anderen gaan scannen. Wat vindt de ander leuk, wat bewonderd de ander? Die kant wordt dan met name aan de ander getoond. Het risico bestaat dat dat een doel op zich wordt. Soms in die mate dat de persoon op den duur niet meer weet wat hij of zij zelf nu eigenlijk wil. Ze zijn altijd zo bezig geweest met pleasen dat ze zichzelf verloren zijn.

2. Ze stoppen met proberen

Als er ook maar de kleinste kans bestaat dat iemand iets nieuws moet proberen en mogelijkerwijs faalt of niet aan diens eigen hoge standaard kan voldoen, wordt het te pijnlijk en te riskant om het überhaupt te proberen. Alle activiteiten die angst kunnen opwekken zoals solliciteren voor een baan, daten of spreken voor publiek worden angstvallig vermeden. Ze stoppen simpelweg met proberen.

Sommige mensen gebruiken de pijn die gepaard gaat met RSD om zich aan te passen en zichzelf te overtreffen. Ze streven naar hun eigen, geïdealiseerde perfectie en werken continu om om dit te bereiken. Ze streven naar onberispelijkheid. Hun leven lijkt voor buitenstaanders bewonderenswaardig, maar vrijwel niemand ziet wat het ze kost.

Wat veroorzaakt afwijzingsgevoeligheid?

Afwijzingsgevoeligheid is een neurologisch en genetisch bepaald onderdeel van ADHD. Trauma in de vroege kindertijd kunnen het versterken maar dit veroorzaakt afwijzingsgevoeligheid niet. Vaak putten mensen kracht en geruststelling uit het feit dat er een naam is voor wat zij voelen, dat ze niet alleen zijn en dat bijna 100% van de mensen met ADHD dit gevoel ervaren. Na het horen van de diagnose voelen ze zich vaak opgelucht te weten dat ze er eigenlijk niks aan hun doen, het is nou eenmaal hoe ze in elkaar zitten.

Wat kan je aan RSD doen?

Omdat de emoties bij RSD zo plotseling en hevig opkomen is psychotherapie meestal niet de beste manier om hiermee om te leren gaan Er wordt gesteld dat het gevoel zo overweldigend is dat het de je gedachten en gevoel compleet overneemt. Daarbij duurt het vaak even voor iemand zichzelf herpakt nadat hij door een dergelijke emotie-tsunamie geraakt is. Er bestaan echter wel twee soorten medicamenteuze oplossingen die zouden kunnen helpen.

  1. Guanfacine en clonidine worden genoemd als mogelijke medicamenteuze oplossing. Ongeveer één op de drie voelt zich bij gebruik beter en minder snel afgewezen.
  2. De tweede medicamenteuze vorm van behandelen bestaat uit monoamine oxidase remmers ( MOA-remmers). Overleg met je huisarts over de mogelijkheden.
  • Deze blog is deels gebaseerd op en geïnspireerd door een artikel wat eerder is verschenen op ADDitude Mag.

Het is de week van het oorsuizen. Carolines man hoort een constante harde piep.

Mijn man heet Pieter, Piedro of Henk, afhankelijk van mijn mate van irritatie. Mijn man hoort mij namelijk vaak niet. Dat heeft met een aantal dingen te maken. Eén van de belangrijkste is de constante piep in zijn oor. Mijn man heeft tinnitus.

Wat is tinnitus?

Tinnitus is een vorm van gehoorschade. Als je tinnitus hebt hoor je geluiden zonder dat ze er zijn. Wat voor geluid kan sterk verschillen. De “piep in het oor “is een bekende maar er zijn ook mensen die een fluit, een suis of een zoemend geluid horen. Tinnitus is een fantoom geluid wat je in één of beide oren kan horen.

Wat veroorzaakt tinnitus?

Ik heb er de laatste jaren veel over gelezen in verschillende talen. Over de grens blijken ze namelijk nog wel eens anders tegen tinnitus en de behandelbaarheid daarvan aan te kijken dan wij in Nederland. Veel wetenschappers gaan er vanuit dat de oorzaak in de hersenen ligt. Ook (midden) oorontsteking wordt genoemd al mogelijke oorzaak. In 40% van de gevallen kan geen oorzaak gevonden worden.

Wat hoort hij dan?

Na al die jaren samen weet ik nog steeds niet precies wat manlief hoort. Hij heeft eens met behulp van een decibel app laten horen wat hij ongeveer hoort, hoe luid zijn piep is. Ik schrok daar best wel van. Het geluid was veel harder dan ik dacht en ik was dan ook blij toen hij het weer uitzette. Tegelijkertijd realiseerde ik me dat hij die optie niet heeft.

Als ik het goed begrijp verschilt het ook nog eens per dag hoe luid zijn piep is. Op sommige dagen heb ik het hele arsenaal aan bijnamen nodig vooor ik tot hem door dring. Hoe dat ontstaan is weten we niet meer. Op slechte piepdagen reageert hij niet meer op zijn eigen naam. Als ikdan met wat meer krwcht Piedro roep, reageert hij vaak wel. Op slechge dagen krijgen ik echter pas een reactie als ik HENK! brul. Op die dagen overstemt zijn piep alle andere geluiden in die mate dat hij alleen zijn piep hoort. Op andere dagen is het goed te doen.

Soms kom ik op zondagmorgen beneden en hoor ik iemand van anderhalve meter afstand de borden en het bestek in de kast smijten met zoveel mogelijk herrie. Bij wijze van spreken natuurlijk. Als ik dan vraag of het wat zachter mag, left hij uit dat hij geluid nodig heeft omdat hij zo’n last heeft van zijn piep. Als het sil is, hoort hij de piep zo hard.

Is tinitus erfelijk?

Op de site van Stichting hoormij is te lezen dat er (nog) geen onderzoek gedaan is naar de erfelijkheid van tinitus. In families waar gehoorverlies voorkomt, komt tinitus vaker voor. Ook in mijn schoonfamilie zijn er meerdere mensen die fantoomgeluiden horen. Over het algemeen wordt tinnitus gezien als een symptoom van een aandoening en zodanig is het niet erfelijk.

Wat betekent dit voor onze kinderen?

De meest voorkomende oorzaak is gehoorschade, bv door langdurige en vake blootstelling aan harde geluiden. Ook (midden) oorontstekingen veroorzaken tijdelijk oorsuizen , vooral bij jonge kinderen.

Wij zijn dan ook heel voorzichtig met harde geluiden. Optochten waarbij de muziek té hard is vermijden we. Of de kinderen krijgen gehoorbescherming. Middenoorontstekingen zijn niet altijd te voorkomen maar gelukkig is ook onze huisarts heel alert.

Zit tinnitus alleen in je oor?

Als gevolg van het constante ruisende, piepende of fluitende geluid in hun oor kunnen mensen last krijgen van de volgende klachten:

  • Moeite met concentreren
  • Slapeloosheid/ vermoeidheid
  • Angstklachten
  • Gevoelens van wanhoop en boosheid
  • Neerslachtigheid
  • Snel geïrriteerd zijn

Zo kan je bijvoorbeeld als je last hebt van vermoeidheid of stress meer last krijgen van je tinnitus. De constante aanwezigheid hiervan kan echter weer zorgen voor meer stress en slapeloosheid waardoor je het risico loopt in een spiraal terecht te komen.

Welk effect heeft dit op je relatie?

Dit is voor iedereen verschillend. Ik betrap mezelf erop dat ik de piep van mijn man te vaak vergeet. Voor mij is het niet zo aanwezig. Ik hoor, zie en voel het niet. Het enige wat ik merk is dat hij mij weer eens niet hoort. Of een korter lontje heeft dan normaal en bijvoorbeeld kriegel wordt van de kinderen. Waar ik dan vervolgens weer kriegel van wordt.

Hoewel de piep voor mij in wezen dagelijks aanwezig is, hou ik er vaker niet dan wel rekening mee. Voor mij is het nog stééds lastig onderscheid te maken tussen kriegel door een slechte nachtrust en kriegel door tinnitus. Maakt dat uit zou je zeggen? Ja, ik vind van wel. Want als zijn tinnitus opspeelt kan het fijn zijn als de kinderen en ik daar rekening mee houden door bijvoorbeeld minder herrie te maken. Gelukkig legt hij steeds vaker uit hoe het voor hem is, wat hij hoort en hoe we hem kunnen helpen.

Bewustwording

In de week van 1 t/m 7 februari 2021 ishet de week van het oorsuizen. Deze bewustwordingscampagne is bedoeld om tinnitus een gezicht te geven. Begrip uit je omgeving is heel belangrijk maar hoe leg je aan anderen uit hoe belastend tinnitus kan zijn? Hoe maak je het onzichtbare zichtbaar? Als je het echt wilt weten maak dan gebruok van de geluidsfile Tinnitus geen gehoor op de site van Stichting hoormij. En áls je dat doet, bedenk dan dat jin dat vervelende geluid uit kan zetten. Iets wat voor 1 miljoen nederlanders géén optie is. Voor hen is er geen ontsnapping en geen stilte.

C.K.